اوه! کاش اين تن سخت جان مي توانست بگدازد و آب شود
و چون شبنم محو گردد
يا باز کاش
پروردگار جاويد خودکشي را
نفي کرده بود
خدايا
چقدر امور اين جهان در نظرم
فرساينده و نابکار و
بيمزه و سترون مينمايد
تفو
تف بر اين جهان باد. باغي ست پرگياه هرز
که دانه برآورده و چيزهاي پست و ناهنجار
آن را در تصرف گرفته
که کار بدين جا بکشد
آنهم تنها دو ماه پس از مرگ پدرم
و تازه دو ماه هم نه
شاهي بدان خوبي و شايستگي که در قياس
با اين يک همچون هايپريون بود به ساتير
و در حق مادرم
چندان مهربان که روا نمي داشت بادهاي آسمان بر چهره اش به خشونت بگدرند
آه اي زمين و آسمان آيا بر من است
که اين همه را بياد آرم؟
تو اي سست عهدي و ناپايداري زنت بايد ناميد
همه و همه يک ماه و کفش هاي مادرم در آن روز
که اشک ريزان بسان نيوبه بدنبال
نعش پدر بيچاره ام مي رفت
هنوز فرسوده نشده است. و اينک اوست
خداوندا يک حيوان بي تميز
بيش از اين به ماتم مي نشست
اوست که با عموي من پيمان زناشويي مي بندد
با برادر پدرم
که همانقدر با وي فرق دارد که من با هرکولس
يک ماه بيش نگذشته است
و هنوز شوري اشک هاي دروغين
از سوزاندن چشم هاي سرخ گشته اش باز نايستاده است که شوهر تازه اختيار کرده است
آه چه شتاب تبهکارانه اي
چنين چالاک به بستر زناکاري دويدن
کار خوبي نيست و نمي تواند به خير بينجامد
ولي اي قلب من
درهم شکن که بايد زبان بردوخت خوشحالم که مي بينمت هوراشيو
درود بر شما خداوندگارم
خوشحالم که سلامت مي بينمتان اين همواره چاکر ناچيزتان
نه دوست خوب من. آقا اين نامي ست که ما به همه خواهيم داد
براستي چه چيزي از وينتربرگ آواره تان کرد؟
من مي دانم که به هيچ وجه ولگرد نيستيد پس به چه کاري به السينور امده ايد؟
براي مراسم سوگواري پدرتان آمده ام.
خواهش مي کنم بر من مخند
بگمانم براي جشن عروسي مادرم آمده اي
براستي خداوندگار من، خيلي از نزديک در پي هم بوده اند
صرفه جويي هوراشيو خورش هاي سرد شده ماتم را
در سور زناشويي بکار زدند
خوش داشتم که در آسمان با بدترين دشمن خود
روبرو شوم و چنين روزي را هرگز نبينم
پدرم هوراشيو
گويي پدرم را مي بينم
اوه خداوندگار من. کجا؟
در چشم خيال هوراشيو
من يکبار ديدمش
شاه برازنده اي بود
مرد بود. از همه بابت کسي بود
که ديگر نظير او را نخواهم ديد
بگمانم که همين ديشب او را ديده ام
ديده اي؟ که را؟
خداوندگار من، پدر تاجدار شما را
يک دم بر حيرت خود چيره شويد و بدقت گوش دهيد
تا به گواهي اين آقايان اين امر شگرف را به شما گزارش کنم
بگوييد که بشنوم
دو شب پياپي در خاموشي بي کران نيمه شب
هيبتي شبيه پدرتان را ديدم
شبحش به من ظاهر شد
من پدرتان را باز شناختم
اين دو دست من به هم شباهتي بيش از ان ندارند
او را بازشناختي؟ بله سرورم
واقعا که شگرف است
اين همان قدر حقيقت دارد که زنده بودن من
ريش فلفل نمکي داشت؟ سياه با تارهاي نقره فام
و پنج و پنج سال سن داشت؟ دقيقا
با او سخن نگفتي؟- گفتم اما او پاسخي نداد-
شايد يک لحظه بود و آنگاه ناپديد شد
درست در همان دم
خروس سحر آوازي بلند برداشت
و به مجرد بانگ وي او با شتاب گريخت و از برابر نگاه مان ناپديد شد
براستي که شگرف است
اما پروردگار من، اين حقيقت دارد
اگر آنجا مي بودم
من امشب پاس خواهم داد شايد که بيايد- حتم دارم که خواهد آمد-
اگر در هيئت پدر بزرگوارم ظاهر شود با او سخن خواهم گفت
گرچه دوزخ دهان باز کند
و مرا به خاموشي فرمان دهد
با او سخن خواهم گفت
حتم دارم که خواهد آمد
خداوندگار من، ببينيد اوست که مي آيد
اي فرشتگان و کارگزاران رحمت ياري مان کنيد
خواه تو روح آمرزيده شده باشي يا اهريمن نفرين شده
خواه با خود هواي بهشت آورده باشي خواه نفس دوزخ
خواه نيت بد داشته باشي خواه نيک
با تو سخن خواهم گفت
و تو را
هملت مي نامم
پادشاه
پدر خود و فرمانرواي دانمارک
تو اي پيکر مرده
از چيست که بار ديگر سراپا در زره فولاد رفته
بدينسان پديدار فروغ ماه آمده اي تا شب را سهمگين کرده ما را که فريب خورده طبيعتيم
با انديشه هايي که از دسترس جان ما بدور است
چنين بسختي بلرزه در آورده اي؟
بگو اين براي چيست؟ چه بايدمان کرد؟
گوش به من دار
ديگر به ساعتي که بايد
به شعله هاي شکنجه بار گوگرد بروم چندان نمانده است
افسوس روح بيچاره- بر من دل مسوزان-
ولي آنچه را که بر تو فاش مي کنم بدقت بشنو
بگو ناگزير از شنيدنم
و پس از شنيدن ناگزير از انتقام کشيدن
چه؟
گفته شد که هنگامي که در بستانسراي خود خفته بودم
ماري مرا گزيد. بدين سان
سراسر دانمارک
با گزارشي دروغ درباره مرگ من بنحوي فاحش فريب خورد
ولي تو اي جوان آزاده بدان
ماري که بر جان پدرت نيش زد
اکنون تاج او را بر سر دارد
هاه، روح درست الهام من
عمويم؟
آري آن حيوان زناکار به جادوي زيرکي
و با هديه هاي جنايتکارانه خويش
شهبانوي مرا
که چندان تظاهر به پاکدامني مي کرد
با شهوت پرستي شرم آور خويش همداستان کرد
چه لغزشي بود اين
بايد سخن کوتاه کنم
من به عادت هر روزه بعد از ظهر
در بستانسراي خود خفته بودم
عمويت که شيره نفرين شده شوکران در شيشه اي با خود داشت
پنهاني در آن ساعت آرامش آمد و آن جوهر جذام آسا را در دروازه هاي گوش من ريخت
در دروازه هاي گوش من ريخت
و آن اثرش در خون آدمي چنان است
که بچابکي سيماب از دروازه ها
و مجراهاي طبيعي بدن مي شتابد و با نيرويي ناگهاني همچون قطره هاي ترشي
که در شير بريزند خون روان و سالم را لخته مي کند و منجمد مي سازد
با خون من نيز چنين کرد
بدين سان بود که من يکباره در خواب
زندگي و تاج شهبانوي خود
را بدست برادري از دست دادم
و در عين شکفتگي گناهانم
ناکام، بي تلقين و تدهين درويده شدم
آري بي آنکه اماده گشته باشم
با همه معايب خويش به پاي حساب فرستاده شدم
واي چه دهشتناک! چه دهشتناک است
اگر جوهري در تو است
اين را بر خود هموار مکن
مگذار که خوابگاه شاهي دانمارک
بستر شهوتراني
و زناي ناخجسته باشد
ولي به هر صورت که دست اندرکار شوي
روح خود را آلوده مدار
و هيچ مگذار که جانت بر صد مادرت
به چاره انديشي بر آيد
او را به خدا واگذار و به خارهايي که در قلبش جاي دارند
تا در او بخلند و نيشش بزنند
خدانگهدار
فراموشم مکن
شما اي همه لشکريان آسمان
اي زمين
و بازچه؟
آيا دوزخ را هم بايد افزود؟
تفو
آرام باش قلب من
و شما اي اعصاب من ناگهان پير نگرديد
بلکه استوارم نگه داريد
فراموشت نکنم؟
نه اي شبح بينوا
تا زماني که حافظه در اين گوي آسيمه سر جايي دارد
نه من فراموشت نکنم آه من از لوح حافظه ام
همه خاطرات ناچيز را
همه مضامين کتابها و هر تاثر و هر تصويري
را که جواني يا مشاهده بر آن نگاته اند خواهم زدود
و تنها فرموده تو
بي آميختگي موضوعات سبکتر در کتاب مغزم زنده خواهد ماند
آه اي زن نابکار
اي ناکس
ملعون خنده بر لب
دفترم! خوب است که در آن يادداشت کنم که مي توان لبخند زد و باز رذل و ناکس بود
دست کم يقين دارم که در دانمارک چنين مي توان بود
خوب، عمو
در اينجا ثبت کردمت
و اما اشعار من
چنين خواهد بود
خدانگهدار، خدانگهدار، فراموشم مکن
من بر اين سوگند خورده ام
تازه چه خبر خداوندگار من؟
خبرهاي شگرف
به من بگوييد
نه واگويه مي کنيد
نمي کنم، بخدا
هيچ به مغز کسي خطور مي کرد؟ ولي آيا اين راز را نگه خواهيد داشت؟
بله خدا گواه است
در سراسر دانمارک کسي نيست
که پاک، رذل و فرومايه نباشد
نيازي نبود که شبحي از گور درآيد و اين را به ما بگويد
ها درست، درست فهميده ايد
پس بي رودرواسي:بهتر آن مي دانم که دست يکديگر را بفشاريم
و از هم جدا شويم
شما پي کار خود من هم مي روم نماز بخوانم
اين ها جز سخنان در هم ريخته چيزي نيست- به ايمانم سوگند از ته دل متاسفم که به شما برخورد-
اهانتي در کار نبود خداوندگار من- چرا بود-
به سنت پاتريک بود، اهانتي بزرگ
بايد به شما بگويم که روح درستکاري است
و اما دانستن آنچه ميان ما گذشت
اين هوس را در خود به هر تدبير که بتوانيد لگام بزنيد
اي دوست خوب من
استدعاي ناچيز مرا برآورده داريد- چيست خداوندگار من-
هرگز آنچه را که امشب ديده ايد فاش نکنيد
فاش نخواهيم کرد خداوندگار من- سوگند ياد کنيم-
Eتويي که چنين مي گويي؟
بياييد به گفته آنکه زير زمين است گوش کنيد
به او که غريب است بگو خوش آمديد
در آسمان و زمين بسي چيزها هست هوراشيو
که فلسفه تان
به خواب نديده
ولي بياييد همچنانکه دمي پيش
سوگند ياد کنيد که هر چه رفتارم شگرف و غريب بنمايد
هرگز وقتي مرا چنين مي بينيد دست ها را بدين سان چليپا نکنيد
سوگند ياد مي کنم
سوگند ياد مي کنم- در حضور خدا-
در حضور خدا
کمک تان کنم
آرام
آرام باش اي روح مضطرب
دوست خوبم
من خود را با همه محبت خويش به شما مي سپارم
و آنچه در توانايي مرد بي نوايي همچون هملت است
که دوستي و محبت به شما نشان دهد
به ياري خدا از آن دريغ نخواهم داشت
با هم به کاخ برگرديم و شما خواهشمندم
همواره لب از سخن بدوزيد
زمانه از مدار خود به در گشته است و آه چه رنج و شکنجه اي که من براي آن زاده شدم
برادرزاده ام هملت
و فرزندم
کمي بيشتر از برادرزاده اما کمتر از فرزند
چگونه است که هنوز ابر اندوه برشما سايه افکنده است؟
اينگونه نيست من يکسر در آفتابم
هملت جان
رنگ تيره شب را از خود دور کن
و بگذار چشمت در شاه به دوستي بنگرد
با اين پلک هاي فرود آمده پدر بزرگوارت را
همواره ميان خاک مجو
تو خود مي داني که اين سرنوشتي عام است هرچه زنده است بايد بميرد
و از طبع بگردد و به ابديت بپيوندد
بله بانوي من سرنوشتي عام است- اگر اين چنين است-
پس چرا در ديده ات چنين خاص مي نمايد؟
مي نمايد؟
نه، که خود هست
براي من مي نمايد در کار نيست
اين نه تنها رداي سياه من است مادر عزيز
و نه آن جامه مرسوم سوگواري
و نه آن ناله هاي ميان تهي شيون ساختگي
نه جوي هاي زاينده اشک در چشم ها
و نه نيز حالت افسرده چهره
و يا هيچ از آنچه شکل يا شيوه يا ظاهر اندوه دارد
که مي تواند مرا به درستي تصوير کند
اين همه مرا براستي نمود است زيرا کارهايي ست که مرد مي تواند به خود ببندد
اما
آنچه در من است
به نمايش در نمي آيد
اين سرشت خوب و ستودني شماست
که در حق پدرتان
به اداي اين تکاليف سوگواري قيام مي کند
ولي از ياد نبريد که پدرتان نيز پدري از دست داد
و اين پدر از دست رفته هم پدرش را
و اگر بازماندگان مي بايد باقتضاي
وظيفه فرزندي
يک چند در اندوه ماتم فرو روند
لجاج ورزيدن در اين ماتم زدگي
نشانه خودسري ناپرهيزگارانه و اندوهي نه در خور مرد است
چه فتواي عام آن مرگ پدران است
و از هنگامي که نخستين بار کسي
مرد تا به امروز همواره عقل فرياد زده است
بايد چنين باشد
خواهش مي کنم اين اندوه عاجزانه را بر خاک بيندازيد
و ما را پدر تازه خود بشماريد
و درباره بازگشت تان به دانشگاه ويتنبرگ
اين يکسر مغاير ميل ماست
و از شما خواهش داريم قبول کنيد در اينجا بمانيد
و به شادي و رامش ديدگان ما
نخستين درباري ما، برادر زاده ما
و پسر ما باشيد
هملت دست رد به سينه مادرت نزن
خواهش مي کنم با ما باش
و بر ويتنبرگ نرو
با نوي من، به بهترين وجهي که بتوانم فرمان خواهم برد
ها! اينک جوابي مهر آميز و بجا
در دانمارک يکي همچون خود ما باشيد
ها افيليا چه شده؟
آخ خداوندگار من چقدر ترسيدم
خداي من. از چه؟
من در اتاقم مشغول دوخت و دوز بودم
که والاحضرت هملت با ارخالق باز,
بي کلاه، با جوراب هاي بي بند گلي که روي قوزک پايش افتاده
رنگش مثل پيراهن خود سفيد
با زانوهايي که بهم مي خورد و سيمايي چنان ترحم انگيز
که گويي دوزخ او را بيرون فرستاده تا
وحشت هاي آنرا باز گو کند نزد من آمد
عشق تو ديوانه اش کرده؟
خداوندگار من نمي دانم ولي براستي مي ترسم که همين باشد
چه گفت؟
مچ دستم را گرفت و سخت فشار داد
سپس به اندازه دست و دو بازوي خويش
دور شد و دست ديگرش را اينطور بالاي ابروانش
نگاه داشت و نگاهم کرد
گويي که مي خواهد تصويرم را بکشد
يکچند او به اين حال ماند
و سرانجام بازوانم را کمي تکان داد
و سه بار بدين گونه سر جنباند
و آهي چنان عميق
و رقت انگيز سر داد که گويي
مي بايد پيکرش از آن از هم بپاشد
و زندگانيش به پايان برسد
آنگاه رهايم کرد و همچنان
که سرش از فراز شانه به سوي من بود
و گويي بي کمک چشم ها راه خود را مي جست
به همان حال از در بيرون رفت و تا به اخر
پرتوي چشمانش را
بر من تاباند
اين درست همان جذبه عشق است
که فرط حدت آن راه به سوي نابودي دارد
و مانند هر سوداي ديگر در جهان اراده را به راه هاي پر خطر مي کشاند
خداوندگار من اين مهم است که عشق او چگونه باشد
خب با من بيا به سراغ شاه مي رويم
و او هيچ حرفي نمي زند
تنها سرش را به آسمان مي کند و خيره مي شود
بله اين همان جذبه عشق است
آيا تازگي ها با او بدرشتي سخن گفته ايد؟
ولي بدستور شما نامه هايش را پس فرستاده
و از ديدنش سرباز زده ام
همين ديوانه اش کرده است
بايد اين را به اطلاع وي رساند
زيرا پنهان داشتن اين عشق
بيش از آنکه افشاي آن موجب
برانگيختن دشمني شود، مايه دردسر خواهد بود
پشيمانم که او را با هوشياري و خردمندي بيشتر نگاه نکردم
من مي روم که پادشاه را ببينم اين قضيه بايد افشا شود
تو همواره خوش خبر بوده اي
واقعا؟ فرمانرواي مهربان
مطمئن باشيد من کارداني خود و روح خود
هر دو را در خدمت شاه زير دست نواز
و خداي خود گماشته ام، و من بدرستي معتقدم
که علت ديوانگي هملت را يافته ام
آه. بگو مشتاق شنيدن هستم
اول سفيران را به حضور بخوانيد
شهبانوي نازنينم، مي گويد که ريشه و سرچشمه بدخويي پسرتان را يافته است
مي ترسم جز همان علت بزرگ
زناشويي پرشتاب ما پس از مرگ پدرش چيزي نباشد
خوب، وارسي مي کنيم
فرمانرواي من، شاهبانوي من من سخن به ايجاز خواهم گفت
پسر بزرگوارتان ديوانه است
همچو کسي را من ديوانه مي خوانم
چه اگر خواسته باشيم ديوانگي را درست تعريف کنيم
مگر جز اين است که شخص ديوانه باشد و بس؟
ولي بگدريم
به مطلب بپردازيد و کمتر در پي
هنر نمايي باشيد
بانوي من سوگند مي خورم در پي هيچ هنرنمايي نيستم
من دختري دارم
يعني تا زماني که با من است دارمش
و او، توجه بفرماييد به مقتضاي وظيفه شناسي و فرمانبرداري
اين را به من داده است
به دوشيزه آسماني
و معبود جان من
افيلياي خوشگل، اين کلمه بيجايي است
کلمه زشتي است، "خوشگل" زشت است
ولي گوش کنيد مي گويد
در سينه سفيد دلاويزش بگدريم
اين را هملت برايش نوشته؟
يک دم صبر بفرماييد، هم را عرض مي کنم
ترديد کن که ستارگان از آتش اند
ترديد کن که خورشيد در حرکت است
حتي در راستي حقيقت ترديد کن
اما در دوستي من هرگز ترديد نکن
اين است آنچه دختر فرمانبردارم به من نشان داد
و از آن گذشته تقاضاهاي او را
و اينکه به چه وسيله، کي و در کجا بوده است همه را به من گزارش کرد
و دخترتان عشق او را چگونه تلقي کرد؟
مگر چه تصوري درباره من داريد؟
تو را مردي درست و شرافتمند مي دانم
منت دارم که چنين باشم
پس از آنکه پي بردم اين عشق پر شور بال مي گشايد
و بايد بگويم که من اين را پيش از آنکه دخترم
چيزي به زبان آرد بحدس دريافتم
دستور دادم که در بر روي خود ببندد و هيچگونه پيغام و هديه اي را قبول نکند
دخترم چنين کرد و از اندرز هاي من بهره گرفت
و اما او همانکه خود را رانده يافت
در اندوه افتاد، پس از آن اشتها را از دست داد
سپس دچار بي خوابي شد آنگاه تنش ناتوان
و سپس مغزش عليل شد و پيوسته از بد بدتر شد
که اکنون به پريشان گوئيش واميدارد
و همه ما را در اندوه نشانده است
فکر مي کنيد که همين باشد؟- ممکن است، بسيار احتمال دارد-
مي خواهم بدانم آيا هرگز اتفاق افتاده است
که من به صراحت بگويم چنين است و غير از آن بوده باشد؟
تا جايي که من مي دانم نه- اگر کار جز اين بود-
اين را از اين جدا کنيد
من اگر شرايط و احوال رهبرم باشد
حقيقت را اگر چه نهفته در دل زمين باشد پيدا مي کنم
باز چگونه مي توانيم اين را به محک بيازماييم؟
شما ميدانيد که او گاه ساعت ها در اين سرسرا قدم مي زند
چنين عادتي براستي دارد
در چنين فرصتي من دخترم را به سوي او
کيش مي دهم و شما و من پشت پرده ناظر خوردنشان مي شويم
ولي ببينيدش بيچاره چه غمگين مي آيد و سرگرم خواندن است
تشريف ببريد استدعا مي کنم تشريف ببريد
من هم اکنون خودم را به او مي رسانم
اوه معدرت مي خواهم حال خداوندگارم هملت چطور است؟
خوبست خدا را شکر
خداوندگارم مرا مي شناسيد؟
ماهي گير هستيد؟- نه خداوندگار من، نيستم-
پس اي کاش به همان اندازه مرد درستکاري بوديد
درستکار خداوندگار من؟
ها بله، در اين دور زمانه
از هر ده هزار تن يک تن درستکار مي توان دستچين کرد
کاملا درست است خداوندگار من
زيرا اگر خورشيد در لاشه سگ مرده کرم هايي بپروراند
آن لاشه در خور بوسه هاي او بوده است
شما دختري داريد؟
بله خداوندگار من
نگذاريدش آفتابي شود
بارداري نعمت است
اما نه آنگونه که دخترتن مي تواند باردار شود
دوست من، مراقب کار باشيد
اين را ديگر چه مي گوييد؟
همواره به فکر اوست. با اين همه
مرا نشناخت. گفت ماهي فروش هستم
سخت گرفتار اوست
و براستي من هم در جوانيم
از عشق رنج بسيار برده ام تقريبا به همين روز افتادم
چه مي خوانيد؟
حرف، حرف، حرف
گفتگو بر سر چيست خداوندگار من؟- ميان که و که؟-
منطورم آن چيزي است که مي خوانيد
يک مشت افترا آقا
اين هجاگوي بي شرم اينجا مي گويد
که پيران ريش خاکستري
و چهره چروکيده دارند
از چشمانشان عنبر غليظ و انگم آلو مي تراود
فراوان دچار کمبود فهم اند
و کپل هايشان سخت سست است
و اگر من اين همه را در کمال قدرت
و قوت باور دارم باز دور از ادب مي دانم که آن را بدين گونه روي کاغذ بياورم
زيرا خود شما آقا اگر مثل خرچنگ
مي توانستيد پس برويد به اندازه من پسر مي شديد
با آنکه اين همه ديوانگي است
باز از منطق برکنار نيست
خداوندگار من چطور است که از جريان هوا کنار برويد؟
به گور بروم؟
راست است که آنجا از جريان هوا برکنار است
گاهي جواب هايش چه پرمغز است
ديوانگي غالبا در نکته پردازي
چنان راست به نشانه مي زند که بدان خوبي در انکان هوش و سلامت عقل نيست
ديگر او را تنها مي گذارم
و بي آنکه فرصت از دست برود ترتيب برخورد او با دخترم را مي دهم
خداوندگار ارجمندم، خاکسارانه از شما رخصت رفتن مي خواهم
شما آقا نمي توانيد از من چيزي بخواهيد
که من خود با اشتياقي بيشتر خواهان دادنش نباشم
جز جان خودم
پيرهاي خرفت مزاحم
!خدانگهدارتان باد آقا
دوستان بسيار خوب و مهربانم، روزنکرانتز
گيلدنسترن چطوريد پسرهاي خوب؟
آنطور که فرزندان عادي روزگار مي توانند باشند
خوشيم که زياده از حد خوش نيستيم
دکمه روي کلاه بخت نيستيم
تخت کفش آن هم که نيستيد؟
نه اين و نه آن خداوندگار من پس در تراز کمرش هستيد؟
يعني در ناف الطافش
براستي از خلوت نشينان هستيم، براستي بخت روسپي است
چه خبر داريد؟- هيچ جز اينکه دنيا به را راه درستکاري مي رود-
پس قيامت نزديک است
ولي خبرتان درست نيست
بگداريد خودماني تر چيزي بپرسم
چه گناهي از شما سر زد
که بخت شما را اينجا به زندان فرستاد؟
بله دانمارک زندان است- پس خود دنيا زندان است-
زنداني بزرگ
با حجره ها و بيغوله ها و سياه چاله هاي بسيار
که دانمارک يکي از بدترين آن هاست
ما که همچو گمان نمي بريم خداوندگار من
خب پس براي شما چنين نيست
زيرا هيچ چيزي به نفس خود خوب يا بد نيست
بلکه انديشه است که آن را چنان مي نمايد
براي من دانمارک زندان است
پس جاه طلبي شماست که آن را بدين صورت در مي آورد اينجا براي پرواز انديشه تان جاي بسي تنگ است
بخدا من مي توانم در پوست گردويي محصور باشم
و خود را شاه زمين بي کراني بدانم
اگر اين نمي بود که خواب هاي آسفته مي بينم
هيچ
از اين گونه نگوييد. من نمي خواهم شما را با ديگر زيردستانم همتراز بدانم
اما چه چيز شما را به السينور آورده؟ ديدار شما خداوندگار من
چنين بي نوا که منم. دستم حتي در سپاسگذاري تنگ است
با اين همه سپاسگزارم
اما به يقين دوستان عزيزم براي سپاسگزاري من نيم غاز هم بهاي گزافي است
آيا پي تان نفرستاده اند؟
به صرافت طبع خودتان آمده ايد؟
براي يک ديدار بي روي ريا؟
ها بياييد با من به صداقت رفتار کنيد
ها حرف بزنيد- چه بگوييم خداوندگار من-
هه، هر چه شد
ها پي تان فرستاده اند؟
در چهره تان نوعي اعتراف بدان پيداست
مي دانم اين شاه مهربان و شهبانو هستند که پي شما فرستاده اند
به چه منظوري خداوندگار من؟
اين را خود شما بايد بگوييد
ولي به حق هم دردي مان
به دمسازي جواني مان به حم دوستي مان
که همواره پايدار مانده است
به هر چه از همه گرامي تر که با من
راست و بي چم و خم باشيد پي تان فرستاده اند يا نه؟
براي من مرد گيرايي ندارد نه همچنان که زن ندارد
خداوندگار من چنين چيزي در انديشه من هيچ نبود خداوندگار من پي مان فرستاده بودند
علتش را خودم به شما مي گويم
بدينسان پيشدستي من شما را از افشاي راز معاف خواهد داشت
و از رازداري تان نسبت به شاه و شهبانو سر مويي کم نخواهد شد
از چندي پيش من همه نشاط خود را از دست داده و
ترک هرگونه ورزش
معتاد خود کرده ام
و براستي چنين حال افسرده اي
دارم که زمين، اين بناي نغز
به چشمم فلاتي بي بر مي نمايد
و اين سراپرده بس شگرف هوا، مي بينيد
اين بام همايون آراسته به شعله هاي زرين
اين بام زيباي آسمان
آري اين همه براي من
جز توده بخارات آلوده
و طاعون زا
چيزي نيست
چه شاهکاري ست آدمي
تا چه حد در خردمندي بزرگوار
و در استعداد چه نامحدود است در هيئت و در رفتار
چالاک و دلپسند
در عمل هم پايه فرشتگان
و در فهم و ادراک پنداري خداست
زيبايي جهان است و گل سرسبد جانداران
و با اين همه اين جوهر خاک
در چشم من هيچ است
مرد براي من گيرايي ندارد
نه همچنان که زن
هرچند گويي با لبخندتان مي خواهيد
خلاف اين را برسانيد پروردگار من. اينگونه نبود
پس وقتي که گفتم: مرد براي من گيرايي ندارد براي چه خنديديد؟
فکر کردم اگر مرد براي تان گيرايي نداشته باشد
گروه بازيگران چه پذيرايي خشکي از شما خواهند ديد؟
ما در راه از آنان درگذشتيم
بزودي براي خدمت گزاري تان مي رسند
مقدم آنکه در نقش شاه بازي مي کند
گرامي خواهد بود
اما پدرم که عموي من است و مادرم که زن عمو باشد فريب خورده اند
از چه بابت خداوندگار عزيزم؟
من تنها در باد شمال- شمال باختري است که ديوانه ام
وقتي که باد از جنوب بوزد
باز را از کلنگ تميز مي دهم
خداوندگار من براي تان خبري آورده ام
بازيگران از راه رسيده اند
خوش آمديد آقايان همه تان خوش آمديد
بياييد ما را به پيش درآمدي از هنرتان
مهمان کنيد. يک قطعه پرشور
کدام قطعه خداوندگار مهربانم
يک بار از تو چيزي شنيدم
که هيچگاه روي صحنه نيامد آيا اگر هم آمد بيش از يکبار نبود
به ياد دارم که پسند مردم نيفتاد
درست مانند خاويار در مذاق مردم عامه
باري در آن نمايشنامه قطعه اي بود که من بيشتر از همه دوست داشتم
که قضاوتشان در اينگونه امور صائب تر از من است
آنجا که اينياس براي ديدو حکايت مي کند خاصه آنجا که از کشته شدن پريام سخن مي گويد
اگر به يادتن مانده است از اينجا شروع کنيد
اين ديگر پردراز است
با ريشتان بايد فرستاد پيش آرايشگر
او هزل مي خواهد و داستان هرزه
وگرنه خوابش مي برد
ادامه بده
به سرگذشت هکيوبا برس
ببينيد چگونه رنگش دگرگون گشته
اشک در چشمانش نشسته است
ديگر بس است خواهش مي کنم
خوب
خداوندگار من بقدر شايستگي شان از ايشان پذيرايي خواهم کرد
دوستان عزيزم تا شب به خدا مي سپارمتان به السينور خوشش آمديد.
ديگر تنها هستم آه که چه فرومايه و چه برده ناتراشيده اي هستم
آيا بس شگفت نيست که اين بازيگر براي يک افسانه
براي پندار يک سودا بتواند روح خود را چنان در قالب تصورش درآمورد
که از تاثير آن چهره اش يکسر رنگ ببازد
اشک در چشمانش بنشيند
آشفتگي در هيئتش
پديدار شود
صدايش درهم شکند و حرکات و سکناتش
همه به ريخت انديشه اش درآيد
و اين همه براي هيچ
براي هکيوبا
هکيوبا چه چيز او يا او خود چه چيز هکيوباست؟
که مي بايد برايش اشک بريزد؟
اگر او همان انگيزه
و شورسودا را که من دارم ميداشت
آنوقت چه مي کرد؟
صحنه را با اشک خود غرقه ميساخت
گوش ها را با سخنان دهشت زا مي شکافت
تبهکار را سراسيمه مي کرد و بيگناه را مي ترساند
بي خبر را در آشوب مي افکند و بينايي و شنوايي را براستي
سرگشته مي داشت
و اما من
من فرومايه لخت منگ
و افسرده سر به هوا
پرواي امر خود ندارم و
نمي توانم چيزي بگويم
نه آن هم آنجا که پاي شاهي در ميان است
که به زندگي گرانقدر و هست و نيستش
بصورت ننگيني دستبرد زده اند
آيا من ترسو هستم؟
چه کسي با من چنين کاري مي کند؟ زيرا جز اين نيست که من دل و جگر کبوتر دارم
و از صفرا که بيداد را تلخ مي گرداند بي بهره ام
وگرنه تاکنون
لاشخورهاي سراسر اين ناحيه را با روده و شکنبه اين بدسرشت فربه کرده بودم
ولي چه خرم من
روح من به خود آ
شنيده ام که برخي تبهکاران در تماشاخانه
چنان تا اعماق جان از هنر نمايش
منقلب گشته اند که بي درنگ
فرياد برآورده اند و به جرم خويش اعتراف کرده اند
زيرا قتل اگر چه خود زباني ندارد
مي تواند با دهاني معجزه بار
سخن بگويد
من به اين بازيگران خواهم گفت
که در برابر عموي من چيزي شبيه به
قتل پدرم بازي کنند
مراقب حال او خواهم بود و چنانکه بايد او را
به محک خواهم زد
اگر يکه خورد و از جا پريد مي دانم کار چيست
شبحي که من ديدم شايد اهريمن بوده باشد
و در قدرت اهريمن هست که خود را به ظاهري خوشايند بيارايد
بله شايد بر اثر ناتواني و افسردگي خاطرم
و سلطه اي که او بر صاحبان چنين سرشتي دارد
فريبم مي دهد
تا به گمراهيم بکشاند
بايد بر زمين استوارتري بنا کرد
نمايش دامي خواهد بود
که با آن وجدان شاه را شکار خواهم کرد
اينک ايفيلياي زيبا
اي پري رو, در نيايش هاي خود گناهان من همه را به ياد آر
خداوندگار عزيز
پس از آن همه روزها که گذشت حال مبارکتان چه طور است؟
با خاکسپاري سپاسگذارم
خوب، خوب، خوب
خداوندگار من، يادگاري هاي از شما نزد من است
که از چندي پيش مي خواستم به شما بازگردانم
خواهش مي کنم. اينک آن ها را پس بگيريد
نه من هرگز چيزي به شما نداده ام
خداوندگار ارجمندم خودتان بخوبي مي دانيد که داده ايد
و همراه آن نيز سخناني بس شيرين
که آن چيزها را بس گرانبها مي نمود
اما اينک که عطر خود را از دست داده اند آن ها را پس بگيريد
زيرا هديه هاي گرانبها
اگر اهدا کننده نامهربان گردد
در ديده مردم شريف از ارج مي افتد. بفرماييد
شما آيا پاکدامنيد؟
آيا زيباييد؟- والا حضرت چه مي خواهند بگويند؟-
اينکه اگر پاکدامن و زيباييد
پاکدامني تان مي بايد رخصت گفتگو به زيبايي تان ندهد
مگر زيبايي خداوندگار من مي تواند بهتر از پاکدامني همنشيني داشته باشد؟
بله براستي
زيرا قدرت زيبايي
بس زودتر از آنچه نيروي پاکدامني
بتواند آنرا
در قالب شباهت خود درآورد پاکدامني را از آنچه هست
به پا اندازي خواهد افکند
اين سخن زماني نقيض گويي به شمار مي آمد
ولي اينک روزگاران را
به اثبات مي رساند
من زماني دوستت مي داشتم- بدرستي خداوندگار من-
شما همچو چيزي را به من باورانده ايد
نمي بايست باورم بداريد
من شما را دوست نداشتم
پس من سخت فريب خوردم
به دير برو
براي چه مي خواهي گناهکاراني در دامن خود بپروراني؟
من خود کم و بيش درستکارم
و با اين همه مي توانم خود را به چيزهايي متهم دارم که
بهتر مي بود هرگز
از مادر زاده نمي شدم من بسيار خودبينم
کينه توزم
جاه طلبم
به يک اشاره من گناهان بيش از آنچه انديشه براي دريافتن
و تخيل براي انگاشتن و وقت براي به انجام رساندن آن لازم است
بسوي من روي مي اورند
موجوداتي مانند من که ميان زمين و آسمان مي خزند به چه کار مي آيند؟
ما همه نابکارانيم. سخن هيچ يک از ما را باور مدار
سرخود گير
و به دير رو
پدرتان کجاست؟- در خانه خداوندگار من-
درهاي خانه بر او بسته باد
تا جز در خانه خود حماقتي از او سر نزند
پروردگار مهربان تو خود ياريش کن
اگر شوهر اختيار کني مي خواهم اين نفرين جهيزي باشد که به تو مي دهم
و آن اينکه هر چند بسان يخ
پاکدامن و چون برف باشي از تهمت برکنار نماني
به دير برو خدانگهدار
يا اگر خواستار زناشويي هستي همسر مردي احمق شو
چه آنان که خردمند اند مي دانند شما چه غول هايي از ايشان مي سازيد
به دير برو خيلي زود. خدانگهدار
درباره بزک هاي تان هم چيزي شنيده ام
خدا به شما چهره اي داده است
ولي شما
خودتان را به صورت ديگري در مي آوريد
با جست و خيز مي رقصيد،مي خراميد، نوک زباني حرف مي زنيد
به آنچه خدا آفريده نام هاي مسخره مي دهيد
برويد ديگر بيزار شده ام
همين هاست که ديوانه ام کرده
من مي گويم که ديگر زناشويي نبايد باشد
آنانکه تاکنون ازدواج کرده اند همه
بجز يکي شان زنده خواهند ماند
اما باقي مردم همچنان که هستند خواهند بود
برو به دير برو
عشق
عواطفش در همچو مسيري نيست
و آنچه مي گويد گرچه اندکي شيرازه گسسته است
به ديوانگي نمي ماند
در روحش رازي ست که مايخوليا بر آن نشسته
و آنچه از زير آن سر از تخم بدر خواهد کرد مي ترسم مايه خطر باشد
براي پيشگيري از آن، راي من بر اين قرار گرفته است
که او را بي درنگ به طلب باجي
که در پرداخت آن غفلت شده به انگلستان روانه کنيم شايد که سفر دريا و کشور هاي ديگر
با ديدني هاي گوناگون آن بتواند چيزي را
که در قلبش جا گرفته و او را بدان سبب
که عقلش همواره با آن در تصادم است از آنجا بيرون براند
بايد تدبير درستي باشد با اين همه من هنوز يقين دارم که اصل اين اندوه
و سرآغاز آن عشقي خوار داته است
آه که چه روح بزرگواري چنين از پا درافتاده است
تيزبيني درباريان، سخن دانشوران
شمشير سپاهيان
اميدواري و گل سرسبد کشوري خوشبخت
آيينه خوش ذوقي و نمونه برازندگي
آنکه هر چشمي بدو بود
يکسر از پا درافتاده است
و من که از جمله زنان افسرده تر و بدبخت ترم
چه شهد دلنواز سوگندهاي او چشيده ام
اکنون بايد اين خرد بزرگوار
و شاهانه را ببينم
که بانگ ناهنجار سر مي دهد
واي بر من
از ديدن آنچه ديدم و آنچه اکنون مي بينم
هوراشيو امشب در حضور شاه نمايشي بازي مي شود
يک صحنه اش يادآور چيزهاي ست
که درباره مرگ پدرم به تو گفته ام
مراقب عموي من باش
خود من نيز چشمانم را بر چهره اش خواهم دوخت
پس از آن هر دو قضاوت هاي خود را برابر هم خواهيم نهاد
اگر او طي اين نمايش فرصت از ما بدزدد و غافلگير نشود
تاوان آن با من
حال برادر زاده مان هملت چطور است؟
بسيار خوب بخدا
بر سفره سمندر نشسته ام
هوا مي خورم و وعده و نويد فرو ميدهم
اما خروس اخته را اينجور پرورش نمي دهند
من از اين صحبت سر در نمياورم
همچنانکه به کار من هم نميايد
آيا بازيگران آماده اند؟
بله خداوندگار من منتظر دستورند
هملت جان بيا اينجا کنار من بنشين
نه مادر جان آهنرباي قوي تري اينجاست
متوجه شديد چه گفت؟
خانم آيا مي توانم در دامنتان دراز بکشم؟
نه خداوندگار من- منظورم سرم است-
بر دامن شما
فکر مي کنيد منظور زشتي داشتم؟
من هيچ فکري نمي کنم خداوندگار من
ميان ساقهاي دوشيزگان دراز کشيدن خوب فکري است
چه فرموديد خداوندگار من؟- هيچ-
سرخوشيد خداوندگار من
بخدا من رند بذله گوي شما هستمم مگر انسان بهتر از سرخوش بودن کاري دارد؟
مثلا ببينيد مادرم چه شاد و خندان بنظر ميرسد
و حال آنکه دوساعت بيش نيست که پدرم مرده است
نه خداوندگار من دو ماه مي شود- اين همه؟-
نه پس بگذار شيطان سياه بپوشد اما من رخت سمور به تن خواهم کرد
اوه پروردگارا دو ماه پيش مرده و هنوز فراموش نشده؟
پس مي توان اميدوار بود که خاطره يک مرد بزرگ
شش ماه پس از خودش زنده بماند
نازنين من بايد ترکت گويم، و آن هم بزودي
نيروهايي که در من بکار است
ديگر از تاثير باز مي ايستد
اما تو محبوب و محترم پس از من
در اين جهان زيبا خواهي زيست
و شايد
يکي را
به همين مهرباني به شوهري
آه بس کنيد
چنين عشقي اگر در سينه ام راه يابد در حکم خيانت خواهد بود
نفرين بر من اگر همسر ديگري اختيار کنم
هيچ زن به شوهر دوم نمي رود
مگر اينکه نخستين را کشته باشد
عشق من
و هنگامي که شوهر دوم مرا در بستر مي بوسد
من براي دومين بار شوهر درگذشته ام را مي کشم
اگر هم اکنون عهد خود را بشکند
دلدار من يکدم اينجا تنهايم بگذار
خواب گهواره جنبان جانت باد
و سرنوشت بدخواه هرگز از هم جدامان نکناد
بانوي من آيا اين بازي را مي پسنديد؟
بنظرم بانوي صحنه در اظهار عشق افراط مي کنند
اوه ولي به عهد خود وفادار خواهد ماند
متن نمايشنامه را شنيده ايد؟
جاي ايرادي که ندارد؟
نه نه همه اش شوخي است
به شوخي زهر مي دهند کمترين ايرادي ندارد
عنوان نمايشنامه چيست؟- تله موش، اما به چه صورت؟-
به صورت مجازي، موضوع اين نمايشنامه
قتلي است که در وين روي داده
دوک "گنزاگو" نام دارد و زنش باپتيستا
به زودي خواهيد ديد کلک پستي مي زنند
ولي چه اهميتي دارد؟
اعلي حضرت و بنده که وجدان پاکي داريم
به ما بر نمي خورد
بگذار با بوي زخمي سکندري برود
زهوار ما سالم است
اين لوسيانوس است
برادر زاده شاه
او را در باغ به زهر مي کشد تا بر قلمرو شاهي اش دست يابد
داستانش در دست است و به زبان ايتاليايي هرچه فصيح تر نوشته شده
اکنون خواهيد ديد که قاتل
چگونه دل از زن گونزاگو ميربايد
چه، از يک تير مشقي وحشت کرد؟
شما را چه مي شود خداوندگار من؟
نمايش را قطع کنيد
برايم مشعل بياوريد
آخ هوراشيوي عزيزم، براي گفته هاي شبح حاضرم هزار ليره بدهم
آيا متوجه شدي؟
آنجا که سخن از زهر به ميان امد؟- بسيار خوب متوجهش بودم-
آهاي موسيقي
چه شاه اگر خوشش نميايد
لابد خوشايندش نيست
خداوندگار عزيزم، اجازه بدهيد کلمه اي بعرض برسانم
رام هستم بفرماييد
مادرتان شهبانو با خاطري بسيار آزرده
مرا نزد شما فرستاد خوش آمديد-
نه خداوندگار عزيزم اين تعارف مناسب مقام نيست
اگر لطف کنيد و پاسخ معقولي به من بدهيد
من به دستور مادرتان عمل خواهم کرد
وگرنه کارم با پوزش خواستن از شما و بازگشتم پايان مي يابد
نمي توانم آقا
اينکه پاسخ معقولي به شما بدهم
حواسم پريشان است
ولي آقا اگر جوابي بخواهيد که در حد امکان باشد
در آنصورت گوش بفرمان شما يا چنانکه مي گفتيد بفرمان مادرم مي باشم
مادرم فرموديد؟
بله ايشان فرمودند
رفتارتان موجب شگفتي و حيرتشان شده است
چه نادره پسري که توانسته است مادري را چنين به حيرت افکند
ولي آيا بدنبال اين حيرت زدگي مادرانه چيز ديگري نيست؟
ميل دارد قبل از اينکه بخفتيد در اتاق خود با شما سخن بگويد
اگر نه يک بار
ده بار هم مادرمان باشد به سر و چشم
کار ديگري باز با ما نداريد؟
خداوندگار من شما زماني دوستم مي داشتيد
باز هم دارم، به همين انگشتان دزد و جيب برم سوگند
خداوندگار عزيزم علت آشفتگي تان چيست؟
اگر درهاي خود را از دوست پنهان بداريد بيقين در را بروي رهايي بسته ايد
آقا امکان پيشرفت ندارم
چنين چيزي چکونه ممکن است و حال انکه خود شاه گفته که جانشين او بر تخت دانمارک شما خواهيد بود
براي چه هميشه در پي آن هستيد که از من حرف بيرون بکشيد؟
انگار مي خواهيد مرا به دام بيندازيد؟
آه خداوندگار من اگر در خدمتگذاري زياده گستاخم
براي آن است که محبتم مقيد به آداب نيست
من اين را درست نمي فهمم
ميل داريد با اين ني چيزي بنوازيد؟
خداوندگار من، نمي توانم
خواهش مي کنم
باور بفرماييد نمي توانم- استدعا مي کنم-
نواختنش را هيچ نمي دانم خداوندگار من
کار آساني ست. مثل دروغ گفتن
انگشت ها و شست خودتان را روي اين سوراخ ها ببريد
با دهن در آن بدميد
تا پارسا ترين نواي موسيقي سخن بگويد
ببينيد کليدهاش اينجاست
ولي من نمي توانم کمترين نغمه اي از آن بيرون بياورم
در اين کار دستي ندارم
پس ببينيد چه ناچيزم مي شماريد
دلتان مي خواهد از من نغمه بيرون بکشيد
مي خواهيد وانمود کنيد پرده هاي مرا مي شناسيد
کُنه راز مرا به چنگ بياوريد
مي خواهيد بم ترين و زير ترين نواهاي مرا
در طنين بيفکنيد
و اين ساز کوچک که نغمه هاي فراوان
و آواي بس دل انگيز در خود نهفته دارد
آيا گمان مي بريد به سخن درآوردن من از يک ني هم ساده تر باشد؟
مرا هر سازي که دلتان خواست بناميد
مي توانيد هم با من ور برويد
اما نغمه اي از من بيرون نخواهيد کشيد
برکت خدا بر شما آقا
خداوندگار من شهبانو مي خواهد هم اکنون با شما سخن بگويد
آن ابر را آنجا مي بينيد؟
که تقريبا به کل شتر است
به نماز سوگند براستي گويي شتر است
گمان مي کنم شبيه راسو است
ها همان پشت راسو- يا انگار نهنگ-
بله به نهنگ خيلي شباهت دارد- پس هم اکنون نزد مادرم خواهم رفت-
هم اکنون
دوستان من مرا تنها بگذاريد
هم اکنون خواهم آمد
به ايشان خواهم گفت
هم اکنون گفتنش آسان است
تنهايم بگذار
دوست من
اينک جادويي ترين ساعت شب
ساعتي که در آن گورستان دهن باز مي کند
و دوزخ نفس طاعوني خود را بر جهان مي دهمد
اکنون مي توانم خون گرم بنوشم
و دست به چنان کار دهشت انگيزي بزنم
که روز از ديدنش به خود بلرزد
اوه تبهکاري من پليد است
و آسمان را به گند مي آلايد
نخستين و کهن ترين
لعني که وارد شد بر آن سنگيني مي کند
کشتن برادر
با آنکه دلم سخت مشتاق است
از دعا کردن عاجزم
گناه من که به نيرو فزونتر است
نيت نيرومند مرا از پاي در مي آورد
و من مانند کسي که دوکار در پيش دارد
به جاي آنکه از يکي آغاز کنم
در ترديد مي مانم
و هر دو را به دست غفلت مي سپارم
باز آيا در آسمان هاي رحمت
چندان باران نيست که آن را بشويد و به سفيدي برف گرداند؟
بخشايش جز اين به چه کار مي آيد
که رو در رو در چهره گناه بنگرد؟
و در گناه مگر جز اين
نيروي دوگانه
چيزي هست که ما را در پرتگاه گناه نگه دارد
يا پس از ارتکاب موجب آمرزش گردد؟
پس من مي توانم سر به آسمان بردارم
گناهم شسته خواهد شد ولي آه
چه دعايي شايسته حاب من تواند بود؟
بر من ببخش نه اين ممکن نيست
زيرا من همچنان از ثمرات قتل که انگيزه من در اين کار بود
يعني از تاج شاهي و اقتدار و شهبانوي خود
برخوردارم
آيا مي توان بخشوده شد
و باز در مصاحبت جنايت بود؟
اين شيوه پوسيده اين جهان است
که دست زر اندود جنايت جنايت عدالت را کنار مي زند
و چه بسا که بخشايش قانون
با همان سود حاصل از تبهکاري خريداري مي شود
ولي در آن بالا کار از قرار ديگر است
آنجا فريب و دغل نيست
هر عملي آنجا با خصلت راستين خود حاضر است
و ما ناگزيريم در برابر چهره
برآشفته گناهان خود در پي تبرئه خويش برآييم
چه بايد کرد؟
چه کاري باقي مي ماند؟
آيا دست به دامان توبه بايد زد؟
چه کاري که از دست آن بر نيايد؟
اما وقتي که نتوان توبه کرد
ديگر چه کاري از آن ساخته است؟
اوه! چه بيچارگي
چه دلي به سياهي مرگ
چه روح پاي در گلي
که هر چه بيشتر براي رهايي مي کوشد
بيشتر فرو مي رود فرشتگان ياريم کنيد
اي زانوان نافرمان
کوشش کنيد و خم شويد
و شما اي تارهاي پولادين قلب من
همچون اعصاب کودک نوزاد نرم گرديد
شايد کار به نيکي بينجامد
اکنون که سرگرم دعا است
مي توانم کارش را بسازم
هم اينک اقدام مي کنم
ولي در اين حال
به آسمان خواهد پيوست با چنين کاري آيا من انتقام گرفته ام
بايد سنجيد ناکسي پدرم را مي کشد
و به کيفر اين کار. من...تنها پسرش
اين ناکس را به بهشت مي فرستم
نه اين کار مزدوري است نه انتقام
او پدرم را هنگامي غافلگير کرد که
نان سيري خورده بود
و گناهانش همه به شادابي گلهاي بهاري شکفته بود
و جز خدا چه کسي مي داند چه حسابي مي بايست پس بدهد؟
اما در مورد اين يک به فتواي خرد پيداست
که وام سنگيني بر ذمه دارد
آيا از او انتقام کشيده ام؟
اگر من جان او را هنگامي بگيرم
که سرگرم تطهير روح خويش است و براي سفر آخرت آماده و در خور گشته
نه اي شمشيرم فرود ميا
خود را براي زخمي دهشت بارتر نگهدار
هنگامي که او مست خفته
يا ديوانه خشم گشته
يا در بستر زناکاري سرخوش از لذت است
يا هنگام قمار، يا هنگامي که ناسزا بر دهان دارد
يا سرگرم کاري است که هيچ بوي رستگاري از آن نمي توان شنيد
آنگاه چنان سرنگونش کن
که پاشنه هايش بر آسمان جفته زنند
و روحش بر مثال دوزخي که بدان خواهد شتافت
سياه و نفرين زده باشد
مادرم در انتظار اوست
اما اين دارو
جز براي آن نيست که روزهاي بيماريت را بدرازا بکشد
سخنانم رو به آسمان دارند
اما انديشه ام
برزمين مي ماند
سخن تا انديشه با وي همراه نباشد
هرگز به آسمان دسترس ندارد
همين دم خواهد آمد
البته با وي درشتي نکنيد
به او بگوييد گرفتاري هايش از حد تحمل گذشته
و عليا حضرت ناچار بوده است
خود را ميان او و خشمي خانمان سوز حايل کند
من در اين گوشه بي حرکت و بي صدا مي مانم
خواهش مي کنم با وي تند و رک باشيد
به شما اطمينان مي دهم، نترسيد
برويد اينک مي آيد
خوب مادر چه کارم داشتيد؟
هملت تو پدرت را سخت آزرده اي
مادر، شما پدرم را سخت آزرده ايد
خوب خوب ياوه جواب مي دهيد
خوب خوب هرزه سوال مي کنيد
فراموش کرده اي من که هستم؟
نه نه به هيچ وجه. شما شهبانوئيد
زن شوهر برادرتان
و اي کاش اين چنين نبود ...مادر من
پس اگر اينگونه است کساني را بر تو ميگمارم که بتوانند با تو حرف بزنند
نه نه بنشينيد
از اينجا تکان نخواهيد خورد
جايي نخواهيد رفت تا من آينه اي در برابرتان بگيرم
تا بتوانيد تا ژرفاي وجود خود را در آن ببينيد
چه مي خواهي بکني؟ مبادا خواسته باشي مرا بکشي؟
آهاي کمک
چه؟ اينجا موش بود؟
مرد! شرط يک سکه طلا مرد
اين چه کار بود کردي؟- نمي دانم-
آيا شاه بود؟
چه کار نسنجيده و خونيني
کار خونين مادر جان، تقريبا به همان زشتي
که شاهي را بکشند و به همسري برادرش درآيند
شاهي را بکشند؟
بله خانم همين که گفتم
تويي؟ بيچاره احمق، بي پرواي قضول
تو را به جاي از تو بهتر گرفتم
مي بيني که خوش خدمتي از حد که بگذرد خطرناک مي شود
خدانگهدار
اينگونه دستهايتان را به هم نپيچانيد، بنشينيد
خاموش بمانيد تا من قلبتان را بچلانم
و اگر از ماده اي نرم و نفوذ پذير ساخته شده باشد در اين کار توفيق خواهم يافت
مگر من چه کرده ام که به خودت اجازه مي دهي
زبانت را با چنين خشونتي در حق من بکار گيري؟
کاري که لطف
و سرخي دلنشين آزرم را لکه دار مي سازد، پيشاني پرصفاي عشق معصوم را
از زيور گل هاي سرخ عاري مي کند
و بر آن داغ ننگ مي زند و پيمان زناشويي را
همچون سوگند نردبازان دروغ مي نمايد
کاري که
از پيکر هر تعهد روحش را باز مي کشد
و مراسم دلنشين ديني را همهمه کلمات پوچ ي گرداند
رخسار آسمان از آن سرخ مي شود و اين توده صلب و مرکب
مهر و ماه از بيزاري اين عمل
چهره اندوهگين روز رستاخيز دارد
اين کدام عمل است
که چنين بلند مي غرد و سرانگشت اتهامش صاعقه مي بارد
اينجا
به اين تصوير
و سپس به اين يک بنگريد
دو تصوير از دو برادر
ببينيد
چه فر و شکوهي بر اين سيما بود
کاکل هايپريون، پيشاني ژوپيتر
و چشماني که به کردار مارس فرمان مي دهد و تهديد مي کند
با برازندگي قدمت مرکوري پيک خدايان
هنگامي که بر تارک آسمان ساي کوهي فرود مي آيد
براستي هيئت و ترکيبي
که گويي هر يک از خدايان مهر خود را بر آن نهاده اند
تا مزده ظهور مردي بزرگ را به جهان بدهند:
چنين کسي شوهرتان بود
و اکنون بنگريد چه چيزي در پي اوست
اين
شوهر تازه شماست
خوشه سن زده اي که خوشه سالم را پژمرداند
آيا چشم داريد؟
چگونه توانسته ايد کوهستان سرفراز را ترک کنيد
و در چنين مردابي بچريد؟
آيا چشم داريد؟
نمي توانيد بگوييد که اين از سر دلباختگي است، زيرا در سن و سالي که شما هستيد
شور سرکشي خون فروکش مي کند
و رام مي شود و خود را بدست خرد مي سپارد
و کدام خرد پس از آن به اين يک روي مي آورد؟
آه هملت بيش ازاين مگو
تو نگاه مرا
به ژرفاي روح من برگردانده اي
و من بس لکه ها و جوانه هاي سياه
بر آن مي بينم که رنگ آن ديگر زايل نخواهد شد
بله در بستري آلوده
ميان بوي تند عرق زندگي کردن
و در تباهي فرو رفتن
و در آن خوکداني پلشت
تن به نوازش و آميزش دادن- آخ بيش از اين با من مگو-
سخنانت همچون خنجر در گوشم فرو مي رود
هملت نازنينم بيش مگو- يک آدمکش فرومايه-
يک زرخريد که بيست يک از ده يک خداوندگار پيشين تان
هم ارزش ندارد. دلقکي در هيئت شاهان
کيسه بر قدرت و فرمانروايي که
افسر گرانبهاي شاهي را از قثسه اش دزديده و در جيب نهاده است
ديگر نگو- شاه وصله پينه شده-
اي نگهبانان آسماني نجاتم دهيد و زير بالها خود بگيريد
اعليحضرتا چه فرمايشي داريد؟
افسوس...ديوانه است
مبادا براي سرزنش پسر کاهل کوش خود آمده باشيد
که فرصت را و شور سودا را به هدر داده در امر مهم
اجراي فرمان هراس انگيزتان تاخير روا مي دارد؟
اوه، بگوييد- فراموش مکن-
ديدار من جز براي آن نيست
که عزم سستي گرفته تو را برانگيزم
ولي بنگر
مادرت را سرگشتي از پا در افکنده
ميان او و روحش که در کشاکش است ميانجي شو
خيال در کساني که ضعيف تر اند با نيروي بيشتري تاثير دارد
با او سخن بگو هملت
بانوي من چه تان مي شود؟
واي خود شما را چه مي شود
که چشمانتان را به قضاي خالي دوخته ايد
و با هواي غير مادي سخن مي گوييد؟
پسر بزرگوارم بر تاب و شعله هاي آتش خشمت
آب سرد شکيبايي بپاش
نگاهت را به چه دوخته اي؟
به او
ببيند رنگ پريده چه خيره مي نگرد
اگر او در اين هيئت امر خود را به سنگ مي گفت
دست اندرکار مي شد.
نگاه تان را به من ندوزيد
مبادا که با اين دلسوزي نيت صعب مرا دگرگون سازيد
آنگاه آنچه بايد بکنم رنگ حقيقي خود را از دست خواهد داد
و شايد که بجاي خون به اشک شسته شود
با که در سخن هستي؟- آيا آنجا چيزي نمي بينيد؟
هيچ چيز، ولي هر چه هست همه را مي بينم
هيچ چيز هم نشنيديد؟
نه هيچ چيز جز گفتگو هاي خود ما
آخر آنجا نگاه کنيد
ببينيد چگونه بدر مي رود
پدرم در جامه اي که هنگام زندگي داشت
نگاه کنيد هم اينک از آن در بيرون مي رود
اين همه ساخته و پرداخته مغز شماست
هذيان در ساختن اين نقش هاي بي جان دستي دارد
نبض من به اندازه نبض شما منظم مي زند
و همانگونه
زمزمه تندرستي سر مي دهد
اين ديوانگي نيست که از زبان من به سخن درامد
اگر مي خواهيد آزمايش کنيم
همه را مي توانم از نو بگويم و حال آنکه از ديوانگي
از کلپتره کاري ساخته نيست
مادر براي خدا روح خود را به اين روغن چرب و نرم نيندازيد
که گويا ديوانگي من است که در سخن آمده نه خطاکاري شما اين کار جز آن نيست که زخم ناسور را
زير پوست پوشيده بداريم تا در آن اثنا پوشيدگي چرک زاي ناپيدا
همه چيز را از درون تباه نمايد. پيش خدا اعتراف کنيد
از آنچه گذشت پشيمان شويد و در آينده از آن بپرهيزيد
در پاي گياه هرز کود مپاشيد که انبوه تر گردد
هملت قلبم را به دو نيم کردي
آن نيمه را که بدتر است دور بيفکنيد و با نيه ديگر پاکتر زندگي کنيد
شب بخير
و هنگامي که خود آرزومند دعاي خير مي شويد
از شما تمناي دعاي خير دارم
و اما درباره اين خداوندگار، براستي پشيمانم
ولي خواست آسماني چنين بود که او کيفر من باشد
و من کيفر او. بدين سان خداوند
مرا تازيانه خود و کارگزار خود کرد
من او را از اينجا مي برم و چنانکه بايد جوابگوي مرگ او خواهم بود
باز هم شب بخير
چه بايد بکنم؟- البته نه آنچه به شما مي گويم بکنيد-
بگذاريد اين خيک پرباد باز شما را به بستر بکشاند
گونه هايتان را به هرزه نشکان بگيرد
شما را موشي جان بخواند
و با يک جفت بوسه بدبو يا با نوازش انگشتان لعنتي خود
بر گردنتان شما را بر آن دارد
که نزدش اعتراف کنيد
که من به راستي
ديوانه نيستم
و ديوانگي من از سر نيرنگ است
همان بهتر که شما اين همه را به او خبر دهيد
زيرا آن که شهبانوي زيبا و هشيار و دانا است
مگر مي تواند چنين امر خطيري را از اين وزغ، از اين گربه ي دزد
از اين شب کور پنهان بدارد؟
که چنين کاري مي کند؟
نه بر غم خردمندي و راز داري
دريچه قفس را بر بام خانه باز کنيد
و بگذاريد که پرندگان بگريزند
و مانند آن بوزينه معروف داستان خود
براي آزمون در ثقس بخزيد و گردن خود را بشکنيد
مطمئن باش اگر سخن دم است
و دم زندگي است
براي دم زدن درباره آنچه تو گفته اي زندگي در من نيست
بس ديدني ست اين مرد که ناگزيرم مي دارد
تا بار و بنديلم را ببندم
براستي اين مشاور شاه که در زندگي فرومايه اي ابله و پرگو بود
اينک بس آرام و رازپوش و باوقار است
بياييد آقا
تا با شما کارهايمان را به پايان برسانيم
شب بخير مادر
خب هملت پولونيوس کجاست؟
سرشام
سرشام! کجا؟
نه در جايي که سرگرم خوردن باشد
بلکه آنجا که مي خورندش
انجمني از کرم هاي سياستمدار به جانش افتاده اند
در زمينه خورد و خوراک يگانه سالار شما کرم است
ما همه گونه جانوران را پرورش مي دهيم تا خود پروار شويم
و باز ما براي کرم هاست که خود را پروار مي کنيم
شاه فربه و گداي لاغر
دو خورش متفاوت بيش نيستند
دو خورش بر سر يک ميز
همين و بس- افسوس-
هر کسي مي تواند
با کرمي که شاه را خورده است
ماهي بگيرد و باز از آن ماهي که کرمي خورده است خود بخورد
منظورت از اين سخن چيست؟- هيچ-
جز آنکه به شما نشان دهم چگونه ممکن است گذار شاهي از روده هاي گدايي بيفتد
پولونيوس کجاست؟- در آسمان-
کسي را بفرستيد تا ببيند
و اگر پيکتان او را نيافت خودتان جاي ديگر به جستجويش برويد
ولي اگر براستي
تا يک ماه ديگر پيدايش نکرديد
ناچار بويش را وقتي که از پلکان دهليز بالا مي رويد
خواهيد شنيد- برويد بجوئيدش-
همانجا خواهد ماند تا شما برسيد
هملت
براي حفظ جان خودت
که براي ما همانقدر گرامي است
که کاري که از تو سرزده
سخت موجب اندوه ماست، بايد با شتابي آتشين از اينجا بروي
خودت را آماده کن
کشتي حاضر و باد مساعد است، همراهان به انتظارند
و همه چيز ساخته سفر انگلستان
سفر انگلستان
اگر بر نيت ما آگاهي داشتي مي ديدي که براستي خوب است
من فرشته اي را مي بينم که بر آن آگاه است
ولي خوب برويم به انگلستان
خدانگهدار مادر جان
مرا پدر مهربانت بگو هملت
مادرم
مادر و پدر زن و شوهرند
و زن و شوهر هم هر دو يک تن اند پس
همان مادرم
بودن يا نبودن
حرف در همين است
آيا بزرگواري آدمي بيشتر در آن است
که زخم فلاخن و تيربخت ستمبيشه را تاب آورد
يا آنکه
در برابر دريايي فتنه و آشوب سلاح برگيرد
و با ايستادگي خويش
بدان همه پايان دهد؟
...مردن
خفتن. نه بيش
و پنداري که ما با خواب به دردهاي قلب
و هزاران بلاي طبيعي که نصيب تن آدمي ست پايان مي دهيم
چنين فرجامي...سخت خواستني ست
...مردن
...خفتن
خفتن شايد هم خواب ديدن
آه
دشواري کار همين جاست
زيرا تصور آنکه در اين خواب مرگ
پس از آنکه از اين روياي کشنده فارغ شديم
چه روياهايي به سراغمان مي توانند آمد
مي بايد م را در عزم خود سست کند و همين
موجب مي شود که عمر مصائب تا بدين حد دراز باشد
براستي چه کسي به تازيانه ها و خواري هاي زمانه و بيداد ستمگران
و اهانت مردم خودبين
و دلهره عشق خوار داشته
و ديرجنبي قانون و گستاخي ديوانيان
و پاسخ ردي که ناشايستگان شکيبا از فرومايگان مي شنوند
تن مي داد و حاال آنکه مي توانست
خود را با خنجري برهنه آسوده سازد؟
چه کسي زير چنين باري مي رفت
و عرق ريزان از زندگي توان فرسا
ناله مي کرد مگر بدان رو که هراس چيزي پس از مرگ
اين سرزمين ناشناخته
که هيچ مسافري دوباره
از مرز آن باز نيامده است
اراده را سرگشته مي دارد و موجب مي شود تا بدبختي هايي را که
بدان دچريم تحمل کنيم و بسوي ديگر بلاها
که چيزي از چگونگي شان نمي دانيم نگريزيم
پس ادراک است که ما همه را بزدل مي گرداند
بدينسان رنگ اصلي نظم
از سايه نزار انديشه که بر آن مي افتد
و کارهاي بزرگ و خطير
به همين سبب از مسير خود
منحرف مي گردد
و حتي نام هم از دست مي دهد
به کجا سفر مي کنيد خداوندگار من؟
به انگلستان
از اين پس بايد
انديشه ام خون آشام باشد
وگرنه به هيچ نمي ارزد
خدايا
ما مي دانيم چه هستيم
اما نمي دانيم چه ممکن است بشويم
خواهش مي کنم در اين باره حرف نزنيد
ولي اگر از شما بپرسند اين چه معني دارد، چنين بگوييد
به عيسي و به احسان مقدس سوگند
وه دريغا ننگشان باد
که جوانا اگر دسترس يابند همين مي کنند
و بخدا
که سزاوار سرزنش اند
:دختر گفت
پيش از آنکه بر من دست يابي
وعده زناشويي به من مي دادي
او پاسخ داد: به آفتاب سوگند
که چنين مي کردم
اگر تو به بسترم در نمي آمدي
اميدوارم کارها به خير بينجامد
بايد شکيبا بود
به همين سبب از راهنمائي مهر آميزتان تشکر مي کنم
شب بخير بانوان
بانوان نازنين، شب بخير
آخ گرترود! گرترود
هنگامي که رنج و مصيبت به کسي روي مي آورد هيچگاه به صورت جاسوساني منفرد نيست
بلکه گروه گروه پيش مي آيد
نخست پدرش کشته مي شود
سپس پسرتان از اينجا مي رود
و نيز مردم از مرگ پولونيوس عزيز برآشفته اند
و بيچاره افليا که از خود بدر شده
و سرانجام
چيزي که به تنهايي از اين همه وخيم تر است
برادرش پنهاني از فرانسه باز آمده
سرگشته و حيرت زده
در انديشه هاي مه آلود فرو رفته است
و وزوز صداها کم نيست
که گوش او را با سخنان زهر آگين درباره مرگ پدرش آلوده دارد
آخ گرترود عزيزم
اين همه به سان خمپاره از چندين جا
مرگ نو به نوبر من مي فرستند
تو اي پادشاه فرومايه
پدرم را به من باز ده- آرام لايرتيس عزيز-
پدرم کجاست؟- مرد-
اما نه بر دست شاه- بگذاريد هر چه مي خواهد بپرسد-
مرگش چگونه بود؟
نمي توان مرا گول زد. سوگند فرمانبرداريم به جهنم
پيمان وفا داريم، به درک سياه
وجدان و آيينم، به ته چاه دوزخ
من از لعنت ابدي باکي ندارم، در اين حال که منم
و هر دو جهان به هيچ مي شمارم
هرچه بادا باد
همين فدر انتقام پدرم را بتمامي بکشم
که تو را مي تواند از اين کار باز دارد؟- به کسي جز دشمنانش کاري ندارم-
اينک همچون فرزندي خوب
و آزاد مردي واقعي سخن مي گويي
اين که من در مرگ پدرتان بي گناهم
و خود نيز به نحوي دردناک از آن در اندوهم
اين نکته بي کم و کاست مانند روز در چشمتان بر شما روشن خواهد شد
خوب لايرتيس
آن کسي که پدر بزرگوار ما را کشت
زندگي مرا نيز گرفت
افليا، خواهر عزيزم
ديگر آيا باز نخواهد آمد؟
وقتي که به ياد مي آورم که او را در خاک سرد نهادند
از گريه خودداري نمي توانم
برادرم خبر خواهد يافت
آنها با روي گشاده
در تابوتش گرفته بردند
هي ناي ناناي، ناي ناي ناناي
و بر گورش
چه باران اشک که ريخت
خدا به همراهت اي کبوتر من
اين اکليل کوهي ست
براي يادآوري
دلدار من به ياد آر
اين هم بنفشه فرنگي ست
نشان انديشه
اينک رازيانه و تاج ملوک براي شما
اين سداب هم از آن شما
اين هم مي ماند براي خودم، روز هاي يکشنبه مي توان گياه رحمتش خواند
شما سداب تان را بايد به طرز ديگري بزنيد
اين هم يک گل مرواريد
دلم مي خواست چند تا بنفشه به شما بدهم ولي بعد از مرگ پدرم همه شان پژمرده دند
مي گويند او مرگ شايسته اي داشته
ديگر آيا باز نخواهد گشت؟
نه، نه او مرده است
تو هم به بستر مرگت برو
که او هرگز باز نخواهد آمد
ريشش به سفيدي برف بود
و موهاي سرش همه چون کتان
و او رفت
رفت، ديگر مويه و زاري بس کنيم
خدا بر روحش رحمت کند
و همچنين به روح همه مسيحيان، اين دعاي من به درگاه خداست
خدا به همراهتان
اي تب
مغز مرا خشک کن
اي اشک هاي شور
حس و خاصيت بينايي را در چشمانم بسوزانيد
بخداي آسمان بهاي ديوانگي تو را سنگين خواهم خواست
آنقدر که شاهين ترازو به يک سو ميل کند
آه اي گل سرخ ارديبهشت
اي دوشيزه گرامي، خواهر مهربان، افيلياي نازنين
آخر خدايا مگر ممکن است عقل جوان دختران
مانند عقل پيران دچار زوال شود؟
خدانگهدار پروردگارم
سخناني دارم که همچون آتش مي خواهند زبانه بکشند
ولي اين اشک هاي ابلهانه خاموشش مي کنند
چه خبر شده ؟- چند نامه رسيده خداوندگار من-
از جانب هملت
چه کسي آورد؟
گفته مي شود چند تن ملوان
ما را تنها بگذاريد
شاه والاجاه بااقتدار
دانسته باشيد که مرا بر خاک قلمروتان برهنه پياده کرده اند
فردا تمناي ديدار چشمان شاهانه تان را خواهم داشت
آنگاه با عرض پوزش
درباره بازگشت ناگهاني و بس شگرف خود
گزارش خواهم داد
برهنه
و اينجا در پي نويش مي افزايد
تنها
مصائب چنان با سرعت فرا مي رسند
که گويي يکي سر در پي ديگري دارد
لايرتيس خواهرتان غرق شد
غرق؟ آخ کجا؟
بيدي روي جويبار سر فرود آورده
برگ هاي خاکستري رنگ خود را در بلور آب مي نگرد
همانجاست که او با گلبند غزيبي از گل شاهي اشرفي
و مرواريد و فرفير درشت
که شبانان بي بند و بار نام گستاخ تري بدان مي دهند
اما دوشيزگان آزرمگين
انگشت مرده اش مي خوانند آمد.
آنجا هنگامي که براي آويختن تاج گل خويش بر شاخه هاي خميده
بالا مي رفت شاخه اي نابکار شکست
و او با غنايم گياهان هرزش
در جويبار اشک ريز افتاد
جامه هايش پهن گسترده شد
و يک چند او را چون پري دريايي شناور نگه داشت
در اين ميان او تکه پاره هايي از
سرود هاي کهنه مي خواند و گوئي نمي توانست
حال درماندگي خود را دريابد
يا خود موجودي پرورده و خوگرفته آب بود
دختر بيچاره را از سرود خوش آهنگش
به مرگ در لاي و لجن رهبري کرد
افسوس پس غرق شد؟
ديگر به مغزت فشار نيار
خر وامانده را هرچقدر بزني باز تندتر نمي رود دفعه ديگر که اين را ازت پرسيدند
بگو گور کن خانه هايي که او مي سازد تا روز قيامت برجاست
اين يارو مگر هيچ تصويري از کار خودش ندارد که ضمن گور کندن آواز مي خواند؟
عادت اين کار را برايش آسان کرده
اين گور مال کيست آقا؟
مال خودم، آقا
راستي گمان مي کنم مال تو باشد براي اينکه خودت توش هستي
شما هم بيرونش هستيد آقا. براي همين هم مال شما نيست
اما من، هرچند که توش نخوابيده ام باز مال من است
کدام مرد است که اين کار را برايش مي کني؟
هيچ مردي آقا- پس کدام زن-
هيچ زني آقا- چه کسي را اينجا به خاک مي سپارند؟-
کسي که روزگاري زن بود آقا ولي خدا بيامرزدش...مرد
چه مردک نکته سنجي
بايد در حرف زدن دقيق بود وگرنه با سخنان دوپهلو ما را مي پيچانند
تو از کي گورکن هستي؟
من در چنان روزي از روز هاي سال
اين کاره شدم که
هملت، شاه مرحوم مان
فريتنبراس را شکست داد
چند سال مي شود؟- نمي توانيد بگوييد؟-
اين را که هر احمقي مي داند
درست همان روزي که هملت جوان
همان که ديوانه است و فرستادندش به انگلستان به دنيا آمد
بله ولي او را براي چه به انگلستان فرستادند؟
خب براي اينکه ديوانه بود
بناست آنجا دوباره سر عقل بيايد تازه اگر هم نيامد، چندان اهميت ندارد.
براي چه؟
آنجا کسي متوجه اش نخواهد بود
همه مثل خودش ديوانه اند
چه شد که ديوانه شد؟
از قرار به يک طرز خيلي غريب
چطور به طرز غريب؟
راستش هوش و حواسش را از دست داد
باعثش چه بود؟- باعث و باني اش همين جاست، توي دانمارک-
هيس
به خاکش بسپاريد
و بگذار که از پيکر زيباي ناآلوده اش
بنفشه برويد
ديگر چه مراسمي خواهد بود؟
پرسيدم ديگر چه مراسمي خواهد بود؟
هيچ کار
دعاي مردگان را بر او خواندن
و براي او همان آرامشي را خواستن
که براي جان هايي که در صفا
از تن مفارقت کرده اند- و من به تو اي کشيش نتراشيده مي گويم-
هنگامي که تو در دوزخ زوزه خواهي کشيد خواهرم در جمع فرشتگان سرودخوان خواهد بود
گل نثار گل باد
بدرود
اميدوار بودم که تو زن هملت عزيزم بشوي
مي خواستم حجله زفافت را بيارايم دوشيزه نازنين
نه آنکه بر گور تو گل بپاشم
مصيبتي سه گانه
سي بار بر سر نفرين شده
آن کس فرود آيد که کار شرارت آميزش
تو را از هوش زيرکانه ات محروم کرد
يک دم دست از خاک ريختن برداريد
تا من بار ديگر در آغوشش گيرم
اکنون خاک را بر مرده و زنده چندان بريزيد
که از اين زمين هموار کوهي بلند تر از پليون
يا المپوس که سر به آسمان آبي ميسايد
بسازيد
اين چه کسي است که اندوهش چنين طمطراقي دارد
و فرياد غمش ستارگان گردنده را افسون کهرده بر آن مي دارد
تا همچون شنونده دهشت زده از حرکت بازايستند؟
روحت طعمه ابليس باد
خوب دعا نمي کني
و خواهش مي کنم انگشتانت را از گلويم برگير
زيرا گرچه من تند خو و زودخشم نيستم
باز چيزي خطرناک در خود دارم که براي تو به خرد نزديک تر است که از آن بترسي
من افليا را
دوست مي داشتم
چهل هزار برادر با همه محبت خود
نمي توانند در مهرورزي به پاي من رسند
تو برايش آماده چه کار هستي؟
او، لايرتيس، او ديوانه است- براي رضاي خدا دست از او برداريد-
مي خواهي چه کار کني؟ اشک بريزي؟
بجنگي؟ سينه ات را بدري؟
من هم چنان خواهم کرد. اينجا آمده اي تا شيون و زاري کني؟
يا در جستن گور او بر من پيشي بگيري
خودت را با او زنده به خاک بسپار من هم چنان خواهم کرد
و حال که درباره کوه ها به پرگويي درآمده اي بگذار ميليون ها جريب از آن
بر سر ما فرو ريزد تا پشته گور سر به فلک آتش بسايد
و کوه اوسا در برابرش زگيلي بنمايد
ها دهان باز کن تا من به همان خوبي تو به لاف و گزاف درآيم
اين عين ديوانگي ست
بدين سان يک دم دچار شوريدگي مي شود
هوراشيوي عزيز خواهش مي کنم مراقبش باشيد
ديگر هميتي ندارد
اگر انگشت خود هرکولس هم در کار باشد
گربه ميوميو خواهد کرد
و سگ پيروز خواهد شد
من کسي را دارم که با او به اعتماد سخن بگويم
روزنکرانتز
و گيلدنسترن
اسير نفرين انگلستان شدند
آنجا که ژرف ترين تدبيرها عقيم مي ماند
و بايد دانست
که گاه بي خردي به کارمان مي آيد
يقين کامل دارم
در دلم مبارزه اي سر گرفته بود
که خواب را بر من حرام مي کرد
من نيم تنه دريانوردي بر دوش
در تاريکي از اطاقک خود کورمال بيرون مي رفتم
تا پيداشان کنم
و کامياب شدم
و بسته شان را ربودم
و من گستاخي را بدانجا رساندم که مهر از فرمان ماموريتشان برگرفتم
در آن خواندم
و آنچنان بود
که در ميان همه گونه عبارت پردازي درباره مصالح انگلستان
و اينکه چه ديو وحشتناکي در من لانه کرده است بصراحت دستور مي داد که بمجرد ديدن نامه
سرم را از تن جدا کنند
همچو چيزي آيا ممکن است؟
اينک آن فرمان که در فرصت بهتري خواهي خواند
آيا مي خواهيد بدانيد چه نوشتم؟
من که خود را در تارهاي دام سيه کاري گرفتار مي ديدم
نشستم
و فرمان ديگري در قلم آوردم و پاکنويس کردم
تقاضاي موکدي از جانب شاه بدين قرار
از آنجا که انگلستان باجگزار وفادار اوست
بديدن اين نامه و آگاهي از مفاد آن مي بايد
بي گفتگو و بي چون و چند آورندگان نامه را
سر از تن جدا کنند
و حتي فرصت اعتراف
به گناهان ايشان ندهند
ولي آخر اين چه شاهي است
نيست...يک دغل کار کامل
چنين کسي آيا بحق نبايد
از اين بازو کيفر ببيند؟
و اگر بگذارم اين زخم خورده در زيانکاري خود پيشروي کند آيا خود را شايسته نفرين و لعنت نکرده ام؟
اما بزودي برايش از انگلستان خبر خواهد رسيد که کار به کجا رسيده
بله بزودي اما در اين ميان فرجه اي هست
که از آن من است
و تا يک گفته باشي عمرت سپري شده است
هملت بازمي گردد
شما چه عزم داريد تا نشان دهيد
که براستي، نه به صرف گفتار پسر پدر خود هستيد؟
گلويش را در کليسا مي برم
در کليسا مي برم- البته براي آدمکش-
هيچ مقدسي نبايد بست باشد
ولي لايرتيس گرامي چنين کنيد
در گوشه خود بمانيد
هملت پس از بازگشت از آمدنتان خبر خواهد يافت
ما کساني را مي گماريم که سرانجام شما دو تن را در برابر هم قرار مي دهند
و روي شما شرط بندي کنند
از اينرو شما با اندکي چالاکي خواهيد توانست شمشيري نوک تيز برگيريد و به يک حمله در بازي حساب
خون پدرتان را با او تسويه کنيد- همين کار را مي کنم-
و به همين منظور شمشير خود را
به زهر آب مي دهم
من نوک شمشير خود را در اين زهر فرو مي برم
و هملت اگر چه زخمي سبک از من بردارد
باز مرگش حنمي ست
پس از انکه در زور آزمايي تان گرم شديد و گلوي تان خشک شد
ناچار هملت آشاميدني خواهد خواست
براي اين کار من جامي شربت آماده خواهم کرد
که همينقدر اگر آنرا بچشد
هرچند که بر حسب تصادف از زخم زهرآلود شمشيرتان جان سالم به در برده باشد
باز ما به مقصوذ خود رسيده ايم
شاه
قربان شرط بسته است که در دوازده حمله با شمشير که ميان شما و لايرتيس بازي شود
او بيش از سه ضربه از شما پيش نخواهد افتاد
شاه دوازده بر نه شرط بسته است
و مبارزه در صورتيکه
حضرت جوابي لطف بفرمايند هم اکنون صورت خواهد گرفت
اکنون وقت راحت باش روزانه من است
اگر ميل ايشان اراده کنند من هم آماده ام
شما اين شرط را مي بازيد خداوندگار من
گمان نمي کنم، من پيوسته در تمرين بوده ام
با اين همه نمي تواني تصور کني چه اضطرابي اينجا در قلب خود احساس مي کنم
ولي اهميتي ندارد
البته جفنگ است
ولي از آن دل نگراني هاست که شايد زني را سراسيمه کند
اگر اکراهي در جانتان هست به نداي آن سر فرو آريد
من مانع آمدن شان خواهم شد و خواهم گفت شما آمادگي نداريد
به هيچ وجه! بر غم شگون بدکار خواهيم کرد
حتي فرو افتادن يک گنجشک در دفتر قضا ثبت است
اگر مرگ براي هم اکنون است، تاخيري بر نمي تابد
و اگر تاخيري برنتابد، هم اکنون وقوع مي يابد
و آنچه هم اکنون فرا نرسد به وقت خود خواهد رسيد
عمده آماده بودن است
و چون آدمي از متاع دنيا چيزي با خود نمي برد
براي چه پيش از وقت ترک آن نگويد؟
بگذار آنچه شدني ست بشود
بياييد هملت
بياييد دست مرا بگيريد
مرا ببخشيد آقا
من در برابرتان خطا کارم
چنانچه شايسته آزادمردان است
بر من ببخشيد. در اين جمع همه مي دانند و شما بايد شنيده باشيد
که من دچار شوريدگي غم انگيزي هستم
اگر از من کاري سر زده که ممکن است بر طبع و شرف و مناعت تان گران آمده باشد
اينک اينجا اعلام مي کنم که از ديوانگي بوده است
آيا اين هملت است که لايرتيس را آزرده؟
نه هرگز
اگر هملت را از هملت باز گيرند
و در آن هنگام که او به خود نيست خطايي از وي در حق لايرتيس سرزند
آن از هملت نيست
و هملت آن را انکار مي کند
پس کننده کار کيست؟
ديوانگي او
و اگر چنين است هملت خود در شمار کساني است
که بر ايشان ستم رفته. بيچاره هملت که ديوانگي اش با وي به دشمني برخاسته
آقا
در برابر اين جمع بگذاريد تا تبري از هرگونه تعمد در بدي
مرا در انديشه بس جوانمردانه تان تبرئه کند
و کار چنان باشد که گويي از فراز خانه تيري پرتاب کرده ام
و برادرم را زخمي زده ام
طبع من راضي گشته است
که انگيزه هايش در اين امر مي بايست
بيش از همه به انتقامم وا دارد
ولي من شرف را درنگ روا مي دارم
و تن به هيچ آشتي نمي دهم
شمشيرهاي بازي را به ما بدهيد
يکي هم به من بدهيد
من جلاي آينه تان خواهم بود لايرتيس
در برابر ناآزمودگي من هنرنمايي تان
همچون ستاره در تاريکي شب درخشش بيشتري خواهد داشت
ريشخند مي فرماييد قربان- نه به جان خودم-
مي دانيد ما چه شرطي بسته ايم؟- بله خداوندگار من-
اعليحضرت به حريف ضعيف تر امتياز داده اند
باکي نيست من هردوتان را ديده ام
داور بگويد
خورده. کاملا محسوس بود که خورده
از سر بگيريم
صبر کنيد
هملت اين مرواريد از آن توست
جام را به او بدهيد
اول يک دور بازي بکنم. جام را يک دم انجا بگذاريد
آيا حرفي داريد؟- خورد اقرار مي کنم-
پسرمان مي برد
هملت شهبانو به اقبال تو مي نوشد- گواراي وجود-
گرترود ننوشيد- مي نوشم خداوندگار من-
خواهش مي کنم معذورم بداريد
دمي بعد
خداوندگار من اينبار ضربه ام به او خواهد رسيد
هملت
تو کشته شدي
هيچ دارويي در جهان نخواهد توانست بهبودت بخشد
ديگر بيش از نيم ساعت زنده نخواهي بود
ابزار خيانت هم اينک در دست تو است
شمشير نوک تيز و زهر آبدار
حيله ناپسند من وبال خود من شد
اينک چنان افتاده ام که هرگز برنخيزم
مادرت مسموم شد
ديگر توش و توان ندارم
شاه
گناه از شاه است
هملت عزيزم
شراب
من مسموم شدم
خيانت، خائن را بگيريد
شاه زناکار آدمکش
بدنبال مادرم برو
دوستان از من دفاع کنيد
هوراشيو من اينک مي ميرم
تو اي شهبانوي بدبخت بدرود
اي کساني که از اين ضرب شست سرنوشت رنگتان پريده
برخود مي لرزيد و تماشاگران گنگ اين صحنه ايد
من اگر مهلت ميذاشتم ولي مرگ اين قاضي سنگدل
در احکامش چون و چرا روا نمي دارد
اوه مي توانستم به شما بگويم
ولي بگذريم هوراشيو
من مي ميرم، تو زنده مي ماني
حال مرا و امر مرا براي کساني که به چشم انکار مي کنند گزارش کن
چه مي خواستيد ببينيد؟
من نه دانمارکي بلکه رومي عهد باستانم
از اين شراب هنوز اندکي به جا مانده است- به مردي که اين جام را به من ده-
ولش کن
بخدا مي گيرمش
آه خدا! هوراشيو اگر حقيقت امر دانسته نشود
چه نام زشتي از من به جا خواهد ماند
اگر هيچگاه مرا در قلب خود جاي داده اي
يکچند خود را از شادي هاي آسمان محروم کن
و در اين سراي درشت دم بر آر
تا بازگوي داستان من باشي
من مي ميرم
ديگر خاموشي است
زيرنويس: سامان بيات بر اساس کتاب هملت ترجمه: م.ا به آذين